World Veterinary Day

🌹World Veterinary Day🌹
The term Veterinarian was coined by Columella, a Roman Scholar and Writer on Animal Care and Diseases. The term Veterinarius is a person who takes care of Animals was coined by him. 
The first treatise on Veterinary Medicine belongs to Egyptians 3600BC which dealt  primarily with equine treatment.
Ancient Chinese references of treatment of Animals during 3000BC are available. 
Mahendajaro and Harappa had done the domestication of Humped and Hump-less Cows , Elephants, Fowl But not Horses.
Salihotra is considered as the first Veterinarian of the World (2350 BC) and his Salihotra Samhita has 12,000 Sanskrit slokas relating to Equine, Bovine and Elephant Anatomy, Physiology, Surgery, diseases and their treatment. 
Muni Palkapya (1800BC) wrote Hasti Ayurveda – Elephant Disease Management.
Cattle husbandry was in vogue during the period of Rigveda 1500-1000BC.
Nakula and Sahadeva, the twin brothers of Mahabharat Era were Experts in Horse and Cattle husbandry, respectively.
Lord Krishna himself was a Great Healer of Animal Diseases and a Patron of “Gogana”, the cow herds. 
King Asoka projected Veterinary Profession as the “Best Heritage” (300BC) and established the first known State run Veterinary Hospitals of the World.
The famous Banyan hospital of Surat was patronized by Asoka (300-240BC)
Jesus Christ, A Great healer of all times is known for his Miracle cures of various Human and Animal Diseases and Sufferings. He was an expert in Sheep Husbandry.
Claudae Bourgelat, a French Man established the first Veterinary School at Lyons, France to undertake studies and to fight Rinderpest.
The British Royal Army Veterinary Services (1796) was founded to take care of its excellent horse resources serving the then Cavalry.
The first Veterinary School in India was established at Lahore(1882) followed by Pune (1862), Bombay (1884), Calcutta (1893) Madras (1902) and Patna (1930).
One of the oldest Veterinary hospitals in India were established by East India Company at Machilipatnam (1914) and Eluru(1914). One of the sheds at Eluru is still intact.

Horses, Mules, Elephants, Donkeys, Dogs & Pigeons  rendered their invaluable services during I & II World Wars.
Veterinary Profession was evolved some 4500 Years ago, We were named as Veterinarians about 20 Centuries ago.
This Year marks the completion of 256 Years of  World Anniversary of Veterinary Profession and Education.
Wish You All a Very Happy 🌹”WORLD VETERINARY DAY”🌹

കോഴിക്കാഷ്ടം

എല്ലാം തികഞ്ഞ ജൈവവളമാണ് കോഴിക്കാഷ്ടം. കേരളത്തിലും അയല്‍സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ധാരാളം കോഴിഫാമുകള്‍ ഉള്ളതിനാല്‍ ഇതു ലഭിക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ടില്ല. അടുക്കളത്തോട്ടത്തിലും ടെറസ് കൃഷിയിലുമെല്ലാം നമ്മള്‍ ധാരാളം കോഴിക്കാഷ്ടം വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചാക്കുകളില്‍ ലഭിക്കുന്ന കോഴിക്കാഷ്ടം അതു പോലെ നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുകയാണ് മിക്ക കര്‍ഷകരും ചെയ്യുന്നത്. ഇതു ഗുണത്തേക്കാളേറെ ദോഷം ചെയ്യുമന്നു മിക്കവര്‍ക്കും അറിയില്ല. കോഴിക്കാഷ്ടം എങ്ങിനെ മികച്ച ജൈവവളമാക്കി ഉപയോഗിക്കാമെന്നു നോക്കാം.

നേരിട്ട് ഉപയോഗിച്ചാലുള്ള പ്രശ്‌നങ്ങള്‍

കോഴിക്കാഷ്ടം നേരിട്ട് ചെടികള്‍ക്ക് ഇട്ടു കൊടുക്കുന്നത് ഗുണത്തേക്കാളേറെ ദോഷമാണുണ്ടാക്കുക. നല്ല പോലെ നനയ്ക്കുകയും വേണ്ടിവരും. നനച്ചില്ലെങ്കില്‍ ചെടികള്‍ ഉണങ്ങി പോവുകയും ചെയ്‌തേക്കാം. സംസ്‌കരിക്കാത്ത കോഴിക്കാഷ്ടം ചെടിക്കിട്ടു വെള്ളമൊഴിച്ചാല്‍ അന്നേരം മുതല്‍ തന്നെ ജൈവ പക്രിയ ആരംഭിക്കുകയും അതുവഴി ധാരാളം ചൂടു പുറത്തേക്കു വരികയും ചെയ്യും. ഇതിനാല്‍ Fermentation Process അപ്പോള്‍ മുതല്‍ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സമയത്ത് ധാരാളം ബാക്ടീരിയകള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കും. ആദ്യം ചൂടു കുറവായിരിക്കുമെങ്കിലും പതിയെ ചൂട് വര്‍ധിക്കും.

ശരിയായ ഉപയോഗ രീതി

45 മുതല്‍ 90 ദിവസം കൊണ്ടാണ് കോഴിക്കാഷ്ടം ശരിയായ ജൈവ വളമാകുന്നത്. ഇതിനാല്‍ നമ്മുടെ കൈയ്യിലുള്ള കോഴിവളം ജൈവവളമാക്കിയതിന് ശേഷം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുകയാണ് ചെടിക്കു നല്ലത്. കോഴിക്കാഷ്ടം വൃത്തിയുള്ള പ്രതലത്തില്‍ ഒരടി ഉയരത്തില്‍ ഒരു ബെഡ് പോലെയാക്കി വിതറുക. അതില്‍ 100 കിലോ കോഴിക്കാഷ്ടത്തിനു 30 ലിറ്റര്‍ വെള്ളം എന്ന തോതില്‍ ചേര്‍ത്ത് നന്നായി ഇളക്കുക. അതിനു ശേഷം ഒരു കൂനയായി മൂടിയിടുക. മൂന്നാം ദിവസം നന്നായി ഇളക്കി വീണ്ടും കൂനയായി ഇടുക. ഇങ്ങിനെ 45 ദിവസം മുതല്‍ 90 ദിവസം വരെ തുടരുക. ഇതിനിടയില്‍ അതില്‍ നിന്നും പുക ഉയരുന്നത് കാണാം. നന്നായി പുക ഉയരുന്നുവെങ്കില്‍ വീണ്ടും ഇളക്കി കൂനയായി ഇടുക. ഈ സമയത്ത് കൈകൊണ്ടു തൊട്ടു നോക്കിയാല്‍ കൈ പൊള്ളുന്ന ചൂടു അനുഭവപ്പെടും. 90 ദിവസം ആവുമ്പോഴേക്കും നല്ല കറുത്ത ജൈവ വളമായി മാറിയിട്ടുണ്ടാവും.

വളം എങ്ങിനെ ഉപയോഗിക്കാം

തയ്യാറായ ജൈവ വളം ചെടിയുടെ ചുവട്ടില്‍ നിന്നും ഒരടി അകലത്തില്‍ തണ്ടില്‍ തൊടാതെ മാത്രമേ ഇടാവൂ. അതിനു ശേഷം നന്നായി നനക്കുക. നേരിട്ട് ഉപയോഗിക്കുമ്പോള്‍ നല്‍കിയതിന്റെ 25 % മാത്രം മതി ജൈവ വളമാക്കി നല്‍കുമ്പോള്‍ ചെടിക്ക് ആവശ്യം. കൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുന്ന കോഴിക്കാഷ്ടം ഇളക്കുമ്പോള്‍ വായയും മൂക്കും നനഞ്ഞ തുണികൊണ്ട് മൂടി കെട്ടണം. ചെടിയുടെ നേരെ ചുവട്ടില്‍ വളം പ്രയോഗിക്കരുത്. ധാരാളം വെള്ളം ഒഴിക്കുകയും വേണം

Pregnancy Diagnosis in Heifers and Cows

A few strategies are accessible to figure out Pregnancy diagnosis in heifers and cows

Pregnancy detection in Cow

aces

Clinical Tests for Pregnancy diagnosis:

  1. Rectal palpation
  2. Ultrasonography
  3. Ballotment and mammogenesis i.e. improvement of mammary organs.

Immunological tests  for Pregnancy diagnosis:

  1. Hormone (progesterone, estron sulphate)
  2. PAS (pregnancy associated substances): early pregnancy factor (EPF), pregnancy-associated glycoprot (PAG)
  3. Non come back to estrus

Pregnancy Signs in Rectal Palpation:

  1. Asymmetry of uterine horn
  2. Position of uterus
  3. Presence of fetal membrane – allento-chorion (upto 30-90 days these are identified), amniotic vesicle (as ahead of schedule as 35-40 days these are recognized), placentomes (formed by combination of crunkles and cotyledons. Following 90 day distinguishable).
  4. Presence of conceptus/baby.
  5. Presence of CL on ovary

Estimation of phases of Pregnancy:

30 days:

  • Slight asymmetry of uterine horn.
  • The presence of Corpus Luteum.
  • Presence of Chorioallantois membrane.
  • Amniotic vesicle pea size.
  • Uterus in pelvic area.

35-40 days:

  • Uterus in the pelvic area.
  • Thinning or weakening of uterine wall
  • The presence of  Corpus Luteum.
  • Presence of Chorioallantois membrane
  • Amniotic vesicle size is about the size of the yolk of hen (0.7 cm).

45 day:

  • Uterus in pelvic area
  • Thinning or weaking of uterine wall
  • Presence of Corpus luteum
  • Presence of Chorioallantoic membrane
  • Amniotic vesicle size small egg of hen

60 day:

  • Uterus in the pelvic area.
  • The presence of Corpus Luteum.
  • Presence of Chorioallontois membrane
  • Amniotic vesicle 9-10 cm
  • Fetus size 2.5 inch
  • Fetal membrane slip test is positives

90 day:

  • Uterine horn 3 inches in diameter
  • Placentome (1-1.5 cm) pea size
  • The presence of  Corpus Luteum.
  • Presence of Chorioallantois membrane
  • Fetus 6.5 inch (rat size)

120 day:

  • Uterus descending in pelvic brim
  • Placentome (1.5-2.5 cm)
  • The presence of  Corpus Luteum.
  • Presence of Chorioallantois membrane
  • Fetus 10-12 inch (small cat size)
  • Presence of Fremitus (uterine artery)

150 day:

  • Uterus in abdominal area
  • Palpation is difficult because fetus is in abdominal cavity
  • Placentomes (2.5-4 cm)
  • Presence of  Corpus Luteum.
  • Fremitis (pulse feel in uterine artery)
  • Fetus is large cat sized

180 day:

  • Uterus in abdominal area
  • Placentome (4-5 cm) equal to large coin
  • Presence of Corpus Luteum
  • Fremitus pulse feel in uterine artery
  • Fetus is small dog sized

210 day:

  • Fetus easily felt due to increased size
  • Placentome
  • Fremitus

Pregnancy diagnosis by Ultrasonography:

In this procedure ongoing B mode is utilized which distinguishes the pregnancy at day 26. It is additionally used to distinguish baby heart beat, estimate, twin pregnancy, fetal sex, and any variation from the norm and so on.

Pregnancy diagnosis by Ballotment:

In later phases of pregnancy fetus might be palpate through right flank. Put weight on the correct side and feel liquid which is positive indication of pregnancy.

Pregnancy diagnosis by Mammogenesis:

Size of mammary glands increases. It is more prompt in heifer following 4-5 months.

Immunological Tests for Pregnancy Diagnosis
Hormone Analysis

Progesterone:

Milk is favored as test sample. Serum is likewise utilized. Add sodium dichromate in mlik before sending it to lab. 21-24 days of pregnancy is measured. 80 % exact outcome for pregnancy. It is distinguished by ELISA and RIA. In the event that progesterone level is low, the animal is in estrus. In the event that progesterone level is high, animal is in diestrus or pregnant.

Estronsulphate:

It is discharged from fetoplacental duct. RIA and ELISA are utilized to distinguish estrosulphate. ELISA is more dependable. Following 60 days it comes to blood yet its amount is low. It can be distinguished following 80 days in a few dairy animals yet correct following 100 days. Level is at top on 150 day. Drawback is that it can’t be utilized for early detection.

PAS (Pregnancy Associated Substances)

Early Pregnancy Factor:

It can be recognized as ahead of schedule as 24-48 hours after fertilization. If there should be an occurrence of death of embryo it vanishes from blood following 24-48 hours. It is immunosuppressive operator with the goal that baby may not be removed. Rosette Inhibition Test is utilized to distinguish EPF. This is relentless test so less utilized.

Pregnancy Associated Glycoprotein:

There are 21 glycoproteins and subdivided into 200. Critical are PAG A (from fetus, not discharged in blood, so can’t be distinguished), PAG B (created in placenta), PAG 60 (identified 28-30 days of pregnancy). These are identified by RIA, ELISA. These assistance in proliferation of the embryonic cells

ഗിർ പശു

​ഗിര്‍

തെക്കന്‍ കത്തിയവാഡിലെ ഗിര്‍പ്രദേശത്തു കാണപ്പെടുന്ന ഇനം. ചുവപ്പു പുള്ളികളുള്ള വെള്ളയാണ്‌ സാധാരണ നിറം. പുള്ളികള്‍ കടും ചുവപ്പോ ഇളം ചുവപ്പോ ആകാം. കടും ചുവപ്പിന്റെ സ്ഥാനത്ത്‌ കറുപ്പാവുന്ന സന്ദര്‍ഭങ്ങളുമുണ്ട്‌. വെള്ളയില്‍ മറ്റു നിറങ്ങളിലുള്ള പുള്ളികളുള്ളതും അപൂര്‍വമല്ല; ഉടലില്‍ ഒരു വശത്ത്‌ (ചിലപ്പോള്‍ രണ്ടുവശത്തും) എവിടെയെങ്കിലും കടുത്ത നിറമുള്ള ഒരു മറുകുണ്ടായിരിക്കുന്നത്‌ ഗിര്‍ ജഌസ്സിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്‌. പൂഞ്ഞയും, ഞാത്തും ഞൊറികളുമുള്ള ആടയും എല്ലാറ്റിഌമുണ്ട്‌. കാളകളില്‍ ഇതുകുറെ സമൃദ്ധമായിരിക്കുമെന്നു മാത്രം. കനം കുറഞ്ഞു നീണ്ട വാലിന്റെ അറ്റത്ത്‌ നിബിഡമായി, കറുത്ത വാല്‍ രോമങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും. ഇത്‌ നിലത്തു മുട്ടിക്കിടക്കുന്നു. നീണ്ടു തൂങ്ങി ഉള്ളിലേക്കല്‌പം ചുരുണ്ടുമടങ്ങിയ ചെവികളുടെ അറ്റം തെല്ലു പിളര്‍ന്നതാണ്‌. നെറ്റി ഉയര്‍ന്നതായിരിക്കും; ഇതിന്‍െറ വശത്തുനിന്നാണ്‌ കൊമ്പുകള്‍ മുളയ്‌ക്കുന്നത്‌. വളഞ്ഞ കൊമ്പുകള്‍ മുനയിലവസാനിക്കുന്നു. ചെവിക്കൊപ്പം ഒരേ നിരയില്‍നില്‌ക്കുന്ന കണ്ണുകള്‍ക്ക്‌ കനം തൂങ്ങുന്ന കണ്‍പോളകള്‍ ഉറക്കച്ഛായ നല്‌കുന്നു.

ഒരു കറവയില്‍ ശ.ശ. 1,700 കി.ഗ്രാം പാല്‍ ലഭിക്കും. കാളകള്‍ ബലിഷ്‌ഠരാണെങ്കിലും പണിക്ക്‌ പറ്റിയവയല്ല.

​കറവപ്പശുക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോള്‍


ആദ്യ അഞ്ച് പാല്‍ ചുരത്തല്‍ കാലത്താണ് പരമാവധി പാലുത്പാദനം നടക്കുന്നത്. അതിനാല്‍ പശുക്കളെ തെരെഞ്ഞെടുക്കുമ്പോള്‍ ആദ്യത്തെയോ രണ്ടാമത്തെയോ മാസകാലത്തില്‍ വാങ്ങണം അതും പ്രസവിച്ച് ഒരു മാസം ആയ ഉടന്‍.

പൂര്‍ണ്ണമായി തുടരെ പാല്‍ ചുരന്നു കഴിഞ്ഞാല്‍ ഒരു പ്രത്യേകയിനം പശു ഏകദേശം എത്ര ലിറ്റര്‍ പാല്‍ ലഭിക്കുമെന്നറിയാം.

ആരെയും പാല്‍ കറക്കാന്‍ അനുവദിക്കുന്ന പശുവായിരിക്കണം, സൌമ്യമായിരിക്കണം.

ഒക്ടോബര്‍ – നവംബര്‍ മാസങ്ങളിലാണ് ഇവയെ വാങ്ങാന്‍ അനുയോജ്യം.

പ്രസവിച്ച് 90 ദിവസംവരെ പരമാവധി പാലുത്പാദനം ഉണ്ടാകും.

ഉല്പാദനക്ഷമതയുളള ഇനങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകള്‍

ആകര്‍ഷകമായ വ്യക്തിത്വം, സ്ത്രീത്വം, കരുത്ത്, ശരീരഭാഗങ്ങളുടെ പൊരുത്തം ഭംഗിയുള്ള നീതീകല്‍ നടപ്പ്.

ശരീരത്തിന് ആപ്പ് ആകൃതിയായിരിക്കണ

വയറുമായി നന്നായി യോജിച്ചിരിക്കണം അകിട്.

അകിടിലെ ത്വക്കില്‍ രക്തധമനികളുടെ പടലം കാണണം.

കാമ്പുകള്‍ യഥാസ്ഥാനത്തും ആയിരിക്കണം.
കറവ പ്രത്യേകം വിലയിരുത്തണം. വാങ്ങുന്ന ആള്‍ തന്നെ കറന്നു നോക്കണം. തിയളക്കമാര്‍ന്ന കണ്ണുകള്‍, വലിപ്പമുള്ള വയര്‍, നീണ്ട ഉടല്‍, മിനുസ്സമുള്ള രോമങ്ങളോടുകൂടിയ തൊലി, തുടുത്ത പാല്‍ ഞരമ്പ് എന്നിവ ആരോഗ്യമുള്ള പശുക്ക ളുടെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. പശുക്കളെ വാങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് അവയ്ക്ക് നല്‍കിയ തീറ്റ, തീറ്റക്രമം എന്നിവ മനസ്സിലാക്കണം/ചോദിച്ചറിയണം. അകിടും മുലക്കാമ്പുകളും മൃദുവായിരിക്കണം. നീളമുള്ള മുലക്കാമ്പുകള്‍, കറവയ്ക്കുശേഷം ചുരുങ്ങുന്ന മുലക്കാമ്പുകള്‍ എന്നിവ നല്ല പാലുല്പാദനം ഉള്ളതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്. ഇടനിലക്കാരെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് പശുക്കളെ വാങ്ങരുത്. ഒരു വെറ്ററിനറി സര്‍ജന്റെ സേവനം പശുക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോള്‍ തേടാവുന്നതാണ്.

കന്നുകാലികളിലെ വര്‍ഷകാല രോഗങ്ങള്‍
കുരലടപ്പന്‍

എഫീമറല്‍ ഫീവര്‍
ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്‍

വര്‍ഷകാലത്ത് കന്നുകാലികള്‍ക്കുണ്ടാകുന്ന പ്രധാന രോഗങ്ങളാണ് കുരലടപ്പന്‍, എഫിമറല്‍ ഫീവര്‍, കുളമ്പുരോഗം എന്നിവ.
കുരലടപ്പന്‍
കുരലടപ്പന്‍പന്നി, മാന്‍, മുയല്‍ എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്ന മാരക പകര്‍ച്ചവ്യാധിയാണ് കുരലടപ്പന്‍ അഥവാ െഹമറേജിക്ക് സെപ്റ്റിസീമിയ. പാസ്ച്ചറില്ല വര്‍ഗത്തിലെ അണുക്കളാണ് കാരണക്കാരന്‍. തീറ്റവഴിയാണ് പ്രധാനമായും പകരുന്നത്. അടുത്തടുത്ത് സഹവസിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളില്‍ ചുമയും തുമ്മലും വഴിയും അണുക്കള്‍ പകരുന്നു.
രോഗാണുക്കള്‍ ശരീരത്തില്‍ പ്രവേശിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ രണ്ടുമുതല്‍ അഞ്ചു ദിവസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ലക്ഷണങ്ങള്‍ കാണിക്കും. രോഗം തീവ്രമായിരിക്കുമ്പോള്‍ മേഞ്ഞുനടക്കുന്ന കാലികള്‍ ലക്ഷണങ്ങള്‍ കാണിക്കാതെ പെട്ടെന്ന് ചാകും. ഉയര്‍ന്ന താപനില, അധികരിച്ച ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, ശ്ലേഷ്മസ്തരങ്ങള്‍ക്ക് നീലനിറം തുടങ്ങിയവയാണ് ലക്ഷണങ്ങള്‍. തീറ്റ എടുക്കാതിരിക്കുകയും കറവ വറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. വയറുവേദന, കണ്ണീരൊലിക്കല്‍, മൂക്കില്‍നിന്ന് രക്തം കലര്‍ന്ന നീരൊലിപ്പ്, രക്തവും കഫവും കലര്‍ന്ന വയറിളക്കം എന്നിവയും കാണാറുണ്ട്. ചിലപ്പോള്‍ മൂത്രത്തില്‍ കൂടി ചോര പോവും.
യഥാസമയം കുത്തിവെപ്പ് നടത്തിയാല്‍ പ്രതിരോധശക്തി ഉണ്ടാക്കാം. ഇതിനായി മൂന്നുതരം വാക്‌സിനുകള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു; ബ്രോത്ത് വാക്‌സിന്‍, ആലംപ്രസിപ്പിറ്റേറ്റഡ് വാക്‌സിന്‍, ഓയില്‍ അഡ്ജുവന്‍റ് വാക്‌സിന്‍.
എഫീമറല്‍ ഫീവര്‍
കന്നുകാലികളെ ബാധിക്കുന്ന വലിയ മാരകമല്ലാത്ത വൈറസ് രോഗമാണ് എഫീമറല്‍ ഫീവര്‍ അഥവാ മുടന്തന്‍ പനി. പാലുത്പാദനവും പ്രതിരോധശക്തിയും ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുന്ന രോഗമാണിത്. രോഗസംക്രമണം നടക്കുന്നത് കടിക്കുന്ന ഈച്ചകള്‍ വഴിയാണ്. രോഗാണുക്കള്‍ ശരീരത്തില്‍ കടന്നുകഴിഞ്ഞാല്‍ പത്തുദിവസത്തിനുള്ളില്‍ രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ കണ്ടുതുടങ്ങും.
ഉയര്‍ന്ന താപനില, തീറ്റയെടുക്കാതിരിക്കല്‍, പാലില്‍ കുറവ്, ദ്രുതഗതിയിലുള്ള ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, മൂക്കില്‍നിന്നും കണ്ണില്‍നിന്നും വെള്ളമൊലിക്കല്‍, മാംസപേശികളുടെ വിറയല്‍, തല കുടയല്‍ എന്നിവയാണ് മുഖ്യലക്ഷണങ്ങള്‍.
ഒന്നുരണ്ടു ദിവസത്തിനുള്ളില്‍ മാംസപേശികള്‍ വിറങ്ങലിക്കുകയും കൈകാലുകള്‍ വേദനമൂലം ചലിപ്പിക്കാനാവാതെ മുടന്തുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗബാധയേറ്റ പശുക്കള്‍ക്ക് കാലുകള്‍ വളയ്ക്കാന്‍ പ്രയാസം നേരിടുകയും തന്‍മൂലം കിടക്കാന്‍ കഴിയാതെയാവുകയും ചെയ്യുന്നു. രോഗലക്ഷണങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ച് ചികിത്സിക്കാം. സോഡിയം സാലിസിലൈറ്റ്, ആന്റിബയോട്ടിക്കുകള്‍ എന്നിവ ഫലപ്രദമാണ്.

ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്‍
തൊഴുത്തുകള്‍ വൃത്തിയുള്ളവയും ഉണങ്ങിയ തറയോടുകൂടിയതും വായുസഞ്ചാരമുള്ളതും മഴനനയാത്തതുമായിരുന്നാല്‍ പല അസുഖങ്ങളില്‍നിന്നും കന്നുകാലികളെ രക്ഷിക്കാം. സദാ ഈര്‍പ്പം കെട്ടിനില്‍ക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് നിര്‍ത്തുമ്പോള്‍ കുളമ്പുകള്‍ക്കിടയില്‍ വ്രണങ്ങള്‍, ശ്വാസകോശരോഗങ്ങള്‍, മുലക്കാമ്പിലും അകിടിലും ക്ഷതങ്ങള്‍ എന്നിവ സാധാരണയാണ്.
മഴക്കാലത്ത് ദിവസവും പശുക്കളെ കുളിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല. ചാണകം ബ്രഷിന്റെ സഹായത്തോടെ തുടച്ചുമാറ്റിയാല്‍ മതി. തൊഴുത്തില്‍ ചാണകവും മൂത്രവും കെട്ടിനില്‍ക്കാന്‍ അനുവദിക്കരുത്. കാലികളെ മഴനനയാന്‍ അനുവദിക്കാത്തതാണ് നല്ലത്.